Een ander register
De vrouw op deze afbeelding staat in een lange avondjurk tussen gordijnen: geen ongelukje, geen grap, maar een gestileerde figuur. Zo werkte George Petty, en het laat meteen zien dat het genre breder was dan de vrolijke kalenderplaat.
George Petty
Petty werd bekend met de Petty Girl in het tijdschrift Esquire vanaf 1933: strak gestileerde figuren met lange benen, vaak met een telefoon in de hand en een tekstregel eronder. Zijn werk is airbrushachtig glad en herkenbaar aan de sterk uitgerekte verhoudingen.
Alberto Vargas
De Peruaanse Vargas volgde Petty op bij Esquire; zijn werk verscheen als Varga Girl, later onder zijn eigen naam in Playboy. Aquarel en airbrush, zachte overgangen, weinig achtergrond. Hij werkte tot op hoge leeftijd door en is na Elvgren de bekendste naam van het genre.
Peter Driben
Driben schilderde honderden omslagen voor bladen als Wink en Titter: fellere kleuren, meer decor en meer nadruk op de omslagfunctie. Zijn werk staat dichter bij de kiosk dan bij de kalender.
Earl Moran en K.O. Munson
Moran werkte eveneens voor Brown en Bigelow en fotografeerde onder anderen een jonge Norma Jeane Baker, later bekend als Marilyn Monroe, als model. Munson maakte kalenderwerk in een stijl die dicht bij die van Elvgren ligt en wordt er geregeld mee verward.
Verschillen zien
Let op de achtergrond: Elvgren houdt die leeg en warm, Driben vult hem met decor. Let op de anatomie: Petty rekt uit, Vargas verzacht. En let op de context: kalender, tijdschriftomslag of advertentie vragen elk om een andere compositie.
Waar hun werk bleef
Veel originelen zijn verloren gegaan of in privéhanden beland; uitgevers gooiden na gebruik regelmatig weg wat ze niet meer nodig hadden. Wat rest zijn de gedrukte kalenders en bladen, en dat is precies waarom die drukwerken inmiddels verzameld worden.
Waarom Elvgren de bekendste bleef
Vargas had het grotere bereik en Petty was er eerder, maar Elvgrens werk is het meest gereproduceerd. Dat komt door de kalendermarkt: Brown en Bigelow verspreidde miljoenen exemplaren onder bedrijven, waardoor zijn beelden letterlijk overal hingen. Bekendheid volgde de oplage, niet de kunstkritiek.
Herkennen zonder handtekening
Veel bladen zijn zo bijgesneden dat de handtekening ontbreekt. Ga dan af op de opbouw: een effen warme achtergrond met een ongelukje erin wijst richting Elvgren of Munson, sterk uitgerekte benen met een airbrushglans richting Petty, zachte aquareltinten zonder decor richting Vargas, en een druk gevuld tafereel met felle kleuren richting Driben. Wie een handvol bladen naast elkaar legt, ziet die verschillen binnen een kwartier.