Het handelsmerk
Op deze afbeelding blijft een vrouw in een rode jurk haken achter een prikkeldraadhek, met de picknickmand al op de grond. Dat is een Elvgren in één beeld: een alledaagse situatie die net misgaat, met precies genoeg onthulling om de grap te laten werken. Het zijn geen poses maar ongelukjes.
Wie hij was
Gil Elvgren, geboren in 1914 in Saint Paul, opgeleid aan de American Academy of Art in Chicago, werkte vanaf de jaren dertig als commercieel illustrator. Vanaf 1944 werkte hij voor de kalenderuitgever Brown en Bigelow, en daar maakte hij het grootste deel van zijn ruim vijfhonderd pin-ups.
Werken naar foto
Elvgren fotografeerde zijn modellen eerst zelf in de gewenste houding en schilderde daarna, met olieverf op paneel. In het schilderij paste hij de verhoudingen aan: benen iets langer, taille iets smaller, ogen iets groter. Die correcties zijn precies wat een Elvgren een Elvgren maakt.
Ook gewone reclame
Naast kalenders maakte hij advertentiewerk voor grote merken, van frisdrank tot autobanden. Voor veel Amerikanen was zijn werk dagelijkse omgeving zonder dat ze zijn naam kenden; het hing in de garage en stond in de krant.
Wat het geld deed
In zijn beste jaren verdiende hij als illustrator uitstekend, in een tijd waarin dat werk als ambacht en niet als kunst gold. Pas veel later, na zijn dood in 1980, kwamen zijn originelen op veilingen terecht, waar sommige doeken inmiddels honderdduizenden dollars opbrengen.
Waarom hij navolging kreeg
Zijn composities zijn eenvoudig te herkennen en makkelijk te citeren: de schrik, de opwaaiende rok, de blik over de schouder. Dat maakt hem tot de meest nagevolgde naam van het genre, in tatoeages, op motoren en in reclame die naar die tijd verwijst.
Waaraan u een Elvgren herkent
Aan de warme, egale huid zonder harde schaduwen, aan de heldere achtergrondkleuren zonder detail, en aan de handtekening rechtsonder in het beeld. En vooral aan het verhaal: er gebeurt altijd iets, en de vrouw is er even door overvallen.
De titels
Bijna elke plaat kreeg een woordspeling als titel, meestal bedacht door de uitgever en gedrukt onder het beeld. Ze zijn een genre op zich: kort, flauw en onlosmakelijk met het beeld verbonden. Verzamelaars gebruiken die titels tegenwoordig om platen te identificeren, want de titel staat vaak wel op het blad en de naam van de illustrator soms niet.
Waar zijn werk nu hangt
Originele Elvgrens zijn in handen van particuliere verzamelaars; enkele bekende doeken zijn via veilinghuizen van eigenaar gewisseld voor bedragen die inmiddels in de honderdduizenden lopen. Musea tonen het genre zelden als vaste opstelling, wel geregeld in tentoonstellingen over reclame en illustratie uit de twintigste eeuw. Voor de meeste liefhebbers blijft het dus bij drukwerk, en dat is precies waar dit genre voor gemaakt was.