EditieNº MMXXVI · 2026
Onafhankelijke uitgavedinsdag 8 september 2026

Kalenderkunst, neuskunst en de vrouwen op de kluisdeur
Verzamelen en nu

Originelen en reproducties

Rasterpunten, papiersoort, formaat en randen verraden of een pin-upplaat uit de tijd zelf komt. Waar u op let voordat u koopt.

Pin-upblad met een vrouw in badpak en een gedrukte tekstregel eronder
Foto: George Petty — aangeboden als publiek domein · freeclassicimages.com

Wat een echt blad kenmerkt

De afbeelding hierboven toont een kalenderblad zoals het gedrukt werd: de illustratie met eronder een tekstregel en veel wit eromheen. Die opbouw, met ruimte voor de bedrijfsnaam en de maandtabel, is het eerste wat u controleert. Moderne reproducties snijden dat vaak weg.

Kijk naar het raster

Oud drukwerk uit de jaren veertig en vijftig is gedrukt met een grof rasterpunt, goed zichtbaar met een loep of een telefooncamera in macrostand. Moderne inkjetreproducties tonen een fijne, willekeurige spray zonder regelmatig rasterpatroon. Dat verschil is met een loep in tien seconden vast te stellen.

Papier en veroudering

Papier uit die tijd is houthoudend en verkleurt egaal naar crème, met bruine vlekjes aan de randen. Modern papier is helderwit, dikker en vaak glanzender. Kunstmatige veroudering met thee of koffie geeft ongelijkmatige vlekken die aan de achterkant doorlopen.

Formaat

Kalenderbladen hadden gangbare maten die u kunt opzoeken; een blad dat op een moderne papiermaat is gesneden, is verdacht. Let ook op de perforatie of het gaatje waaraan het blad hing, en op de vouw van een uitvouwpagina uit een tijdschrift.

De achterkant

Draai het altijd om. Bij een origineel tijdschriftblad staat aan de achterzijde advertentie- of tekstwerk uit dezelfde tijd; bij een kalenderblad ziet u vaak niets of een fabrieksstempel. Een gladde, blanco witte achterkant wijst op een reproductie.

Prijs en aanbod

Als hetzelfde beeld in tientallen exemplaren in dezelfde staat te koop staat, gaat het vrijwel zeker om moderne prints. Originelen komen in wisselende staat en per stuk voorbij. Verkopers die een reproductie eerlijk als zodanig aanbieden, verdienen de voorkeur boven wie erover zwijgt.

Wat u vraagt

Vraag om een foto van de achterkant, van de randen en van een detail met een loep of muntstuk erbij voor de schaal. Een verkoper die dat niet wil leveren, vertelt daarmee genoeg.

Wat verzamelaars nog controleren

Naast raster en papier kijken ervaren verzamelaars naar de kleurscheiding: oud vierkleurendrukwerk toont bij vergroting kleine verschuivingen tussen de kleuren, moderne prints niet. Ook de scherpte van de tekst onderaan verraadt veel: bij een reproductie van een reproductie zijn de letters zichtbaar vervormd.

Vraag om maten

Vraag de verkoper altijd naar de exacte afmetingen in millimeters, inclusief de witranden. Kalenderbladen en tijdschriftpagina's hadden vaste maten die u kunt naslaan; een blad dat op A4 of A3 is gesneden, komt vrijwel zeker uit een moderne printer. Dat ene getal filtert het grootste deel van de reproducties er al uit.

Veelgestelde vragen

Oud drukwerk toont een regelmatig rasterpatroon van punten; moderne inkjet toont een fijne, onregelmatige nevel van druppels.
Als decoratie niet, als verzamelobject wel. Betaal er dan ook geen verzamelaarsprijs voor.
Regelmatig. Veel aanbieders hebben materiaal geërfd of gekocht en nemen de omschrijving over. Vraag daarom altijd om foto's van achterkant en randen in plaats van om een oordeel.
Een gedrukte handtekening zit in vrijwel elke plaat en zegt niets. Alleen een met de hand gezette signatuur van de illustrator zelf voegt waarde toe, en die is zeldzaam en lastig te verifiëren.