Waarom deze vraag telkens terugkomt
Het schilderij op deze afbeelding hangt in een lijst en oogt als museumstuk, maar het is commercieel werk uit de jaren veertig of vijftig. Precies dat maakt de rechtenvraag lastig: het is kunst, het is reclame, en het is in twee rechtsgebieden anders geregeld.
De Europese regel
In de Europese Unie geldt bescherming tot zeventig jaar na het overlijden van de maker. Voor Elvgren, gestorven in 1980, loopt dat tot 2050; voor Vargas, gestorven in 1982, tot 2052. Dat geldt ongeacht waar het werk destijds verscheen.
De Amerikaanse regel
In de Verenigde Staten hangt het af van publicatiedatum en formaliteiten. Werk dat vóór 1929 werd gepubliceerd is publiek domein; voor werk daarna spelen registratie en vernieuwing een rol, en juist bij kalenderwerk werd dat vaak verzuimd. Daardoor is een deel van het materiaal daar wél vrij.
Waarom sites het anders zeggen
Verzamelsites die zich op Amerikaans recht baseren, bieden materiaal aan als publiek domein dat in Europa nog beschermd kan zijn. Dat is geen kwade opzet maar een verschil in rechtsgebied. Wie in Nederland publiceert, moet met de Europese termijn rekenen.
Wat wel zonder meer vrij is
Foto's die door Amerikaanse overheidsmedewerkers in functie zijn gemaakt, zijn in de Verenigde Staten niet auteursrechtelijk beschermd en worden ook elders zo behandeld. Dat verklaart waarom de oorlogsfoto's van neuskunst en schepen op deze site zonder bezwaar te gebruiken zijn.
Praktisch omgaan met beeld
Vermeld altijd de bron en de maker, gebruik geen hogere resolutie dan nodig, en verwijder beeld zodra een rechthebbende zich meldt. Voor commercieel gebruik, zoals productverkoop, is toestemming nodig; voor redactionele context is de praktijk milder maar niet vrij van risico.
Wat op deze site staat
De illustraties komen uit een verzameling die ze aanbiedt als publiek domein; de bron staat bij elk beeld vermeld. De oorlogsfoto's komen uit overheidsarchieven. Wie meent rechthebbende te zijn, kan dat melden via de contactpagina.
Bij twijfel
Ga uit van bescherming zolang u het tegendeel niet weet, gebruik lage resoluties, vermeld de bron en houd het bij redactioneel gebruik. Voor commerciële toepassingen loont het om de rechthebbende op te zoeken: van de bekendste illustratoren worden de rechten door nabestaanden of door uitgeverijen beheerd, en een licentie is vaak gewoon te koop.
Wat rechthebbenden doen
De rechten op het werk van de bekendste illustratoren worden beheerd door nabestaanden, uitgeverijen of licentiebureaus, die reproducties, boeken en merchandise uitgeven. Zij treden op tegen commercieel gebruik zonder licentie, en zelden tegen redactioneel gebruik met bronvermelding. Wie iets wil verkopen met zo'n beeld erop, kan dus het beste gewoon een licentie aanvragen.