EditieNº MMXXVI · 2026
Onafhankelijke uitgavedinsdag 8 september 2026

Kalenderkunst, neuskunst en de vrouwen op de kluisdeur
Verzamelen en nu

Zelf verzamelen en ophangen

Waar u drukwerk vindt, wat u betaalt, en hoe u het inlijst zonder het te beschadigen. Praktische aanwijzingen voor wie begint met verzamelen.

Pin-up van een vrouw met een schort op een keukentrapje
Foto: Gil Elvgren — aangeboden als publiek domein · freeclassicimages.com

Klein beginnen

De afbeelding hierboven is een typische kalenderplaat: een huiselijke scène met een ongelukje. Zulke bladen zijn het gebruikelijke startpunt van een verzameling, omdat ze in redelijke aantallen bewaard zijn gebleven en betaalbaar zijn.

Waar u zoekt

Kringloopwinkels, boekenmarkten, papierbeurzen, veilinghuizen en online marktplaatsen. Zoek op de naam van de illustrator, op de uitgever, of op het woord kalenderblad. Bij online aankopen let u op de foto's van de achterkant en de randen.

Wat u betaalt

Losse bladen in gebruikte staat kosten enkele tientjes; gave exemplaren van bekende illustratoren lopen op tot honderd euro of meer. Complete kalenders, mutoscoopkaarten en zeldzame tijdschriftnummers zijn duurder. Reproducties horen een paar euro te kosten, niet meer.

Staat en beschadigingen

Kijk naar scheurtjes, punaisegaatjes, plakbandresten en verkleuring door zonlicht. Punaisegaatjes horen bij het gebruik en zijn geen diskwalificatie; plakband is dat wel, want de lijm vreet door het papier heen en is nauwelijks te verwijderen zonder schade.

Inlijsten zonder schade

Gebruik zuurvrij passe-partout en achterkarton, en hang het blad op met fotohoekjes of zuurvrije stroken in plaats van lijm of plakband. Kies glas met uv-werende laag en hang het niet in direct zonlicht: papier uit die tijd verbleekt snel en onherstelbaar.

Bewaren

Wat niet aan de muur hangt, bewaart u plat, in zuurvrije hoezen, in het donker en bij een stabiele luchtvochtigheid. Rollen is af te raden: het papier is bros geworden en scheurt langs de vouw. Een eenvoudige portfoliomap is voldoende.

Bijhouden wat u hebt

Noteer per stuk de illustrator, het jaar, de uitgever, wat u betaalde en waar u het kocht. Dat kost weinig moeite en het scheelt later bij verzekeren, verkopen of nalaten. Bovendien ziet u zo vanzelf welke gaten er nog in uw verzameling zitten.

Een verzameling met richting

Een verzameling wordt interessanter als er een lijn in zit: één illustrator, één uitgever, één jaar, of juist alleen neuskunstfoto's. Dat maakt zoeken gerichter, voorkomt dat u alles koopt wat langskomt en levert op termijn een geheel op dat meer waard is dan de losse delen.

Wat u laat liggen

Bladen met plakbandresten, met vochtkringen of met uitgeknipte hoeken zijn zelden de vraagprijs waard, en ingelijste exemplaren waarvan u de achterkant niet kunt zien evenmin. Ook grote partijen tegen een lage prijs zijn zelden interessant: het gaat dan bijna altijd om reproducties of om bladen die eerder zijn afgekeurd door iemand anders.

Veelgestelde vragen

Losse kalenderbladen van een illustrator die u aanspreekt, in gebruikte maar complete staat. Daar leert u het meest van voor het minste geld.
Doe dat niet zelf. Papier uit die tijd is bros; vlekken verwijderen is werk voor een papierrestaurator, en bij gewone gebruikssporen is het de moeite meestal niet waard.
Fotografeer alles, noteer aankoopprijzen en bewaar bonnen. Bij een waarde boven enkele duizenden euro's is een aparte kostbaarhedenpolis het navragen waard.
Met honderd tot tweehonderd euro koopt u vier tot acht bruikbare bladen. Dat is genoeg om te leren wat u mooi vindt en hoe de markt eruitziet, voordat u aan duurdere stukken begint.